Feature: Kilka słów o amerykańskim kinie niezależnym

AKTUALNOŚCI, FILM, MEDIA, ROZRYWKA, ŚWIAT

Amerykańska kinematografia, każdemu z nas w pierwszym rzędzie, kojarzy się z głośnymi i kasowymi produkcjami, rodem z Hollywood. Na myśl przychodzą nam filmy zaspokajające potrzebę lekkiej i „taniej” rozrywki. Z góry wiemy, czego oczekiwać, i co będzie nam przez twórców dane. Codziennie oglądamy reklamy chodliwych przebojów, a gwiazdorskie nazwiska mamią nas swoją siłą. Najczęściej filmy te, to proste i dość naiwne historie, oparte na gatunkowych schematach. Fabuły koloryzowane są odpowiednimi efektami specjalnymi, czy zapierającymi dech w piersiach pościgami lub strzelaninami. W nich tkwi bowiem największa moc hollywoodzkiego kina. Nie odnajdziemy tu głębokich i nurtujących świat treści, czy niezwykle oryginalnych artystycznych zapędów reżysera. Zresztą, nikt świadomy konwencji nie uzna braku owych wątków, jako zarzutu pod adresem Hollywoodu.
hollywood film
Wypada jednak pamiętać, że istnieje drugi biegun w kinematografii Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. Być może mniej powszechny, ale niewątpliwie niezwykle prężnie się rozwijający i doceniany. Mam tu na myśli kino niezależne.
Pojęcie to rozpatrywane może być na kilku poziomach znaczeniowych. Za podstawowy uważa się ten, związany z ekonomicznym modelem, w którym egzystuje. Do grona filmów niezależnych zaliczane są dzieła, które powstały poza największymi wytwórniami przemysłu kinematograficznego i bez ich finansowego wsparcia. W tym wypadku, za filmy niezależne uważać będziemy zarówno niekonwencjonalne i frapujące obrazy Hala Hartleya, jak również horrory klasy B.

Terminy kino głównego nurtu, kino niezależne oraz autorskie kino zawierają jednak nieco więcej nieścisłości. Nie da się ich prosto i radykalnie oddzielić i przypisać im ściśle odpowiadających cech. W latach pięćdziesiątych, grupa francuskich krytyków zgromadzonych wokół miesięcznika „Cahiers du ciemna”, opracowała teorię autora filmowego. Reżyser stał się najważniejszym podmiotem, odpowiedzialnym za ostateczny wygląd dzieła. Z obserwacji prowadzonej na hollywoodzkich filmach zauważyli, iż reżyserzy, powszechnie uznawani wtedy za zwykłych rzemieślników (jak np. Hitchcock), w swoich pracach chętnie eksponują indywidualność i oryginalność stylu. W ich dziełach, pomimo gatunkowej różnorodności, można było wyodrębnić powracające wątki oraz formalne i stylistyczne rozwiązania. Twórcy ci, chociaż komponowali w obrębie hollywoodzkich szablonów (a więc związanymi z nimi cenzuralnymi, ekonomicznymi, czy nawet gatunkowymi ograniczeniami), potrafili wydobyć na powierzchnię dzieła unikalne i osobliwe elementy, świadczące o ich reżyserskiej odmienności i nietuzinkowości.

stock.xchng

stock.xchng


Nie należy również mylić kina niezależnego z kinem awangardowym, które odrzuca klasycznie rozumianą narrację. Realizuje się natomiast na pograniczu kina i pozostałych sztuk wizualnych, a i jego dystrybucja odbywa się w odrębnym obiegu.

Działalność niezależnego kina amerykańskiego rozpoczęła się wraz z wyrokiem Sądu Najwyższego, w wyniku którego zakazany został tzw. „monopol trzech“. Od tego historycznego momentu, dystrybucja oddzielona została od produkcji, pozwalając zaistnieć także innym, pochodzącym spoza głównego kręgu, twórcom i ich dziełom. Lata sześćdziesiąte stały się okresem rozwoju niezależnego kina, które stopniowo wykształcało dla siebie estetykę i miejsce w kinematografii. Pełnię wyrazu znalazły w nim motywy, które w kinie Hollywoodu ujawniały się w zawoalowany sposób, mianowicie przemoc i seks. Między innymi dlatego, dla reżyserów stało się upragnioną oazą, gdzie w pełni mogli wyrazić swoją twórczą niezależność i wolność. Poza tym w jego obrębie zaczęły powstawać filmy, tworzone przez konkretne grupy społeczne i do nich kierowane. Swoje miejsce w kinematografii odnaleźli dzięki temu między innymi twórcy afroamerykańscy.

Prawdziwy rozkwit kina niezależnego przypadł jednak na lata dziewięćdziesiąte. To czas, gdy do głosu doszło wielu znakomitych reżyserów. Artyści ci, w swoich filmach portretowali „prawdziwe” oblicze Ameryki. Nie unikali trudnych tematów, swoją uwagę koncentrując przede wszystkim na problematyce społecznej. Tłem dla opowieści o niespełnionych bohaterach, ich codziennej nędzy i biedzie stały się dzielnice miasta, do tej pory pomijane. Zrujnowane fabryki i osiedla, szare i brudne przedmieścia, czy zaludnione bezimiennymi postaciami ulice, ukazały na ekranie swoje oblicze.

Kino niezależne stopniowo wykształcało również swoje instytucjonalne ramy. W roku 1984 działalność rozpoczął Independent Spirit Awards, przyznający filmowe nagrody. Zaś siedem lat później, po raz pierwszy zorganizowany został Sundance Film Festiwal, na którym kariery zaczynało wielu znanych dziś reżyserów.

Sigurlin

Powiązane wpisy

  • Marek

    Wow … fajny artykuł!!! 🙂 ostatnio w Polsce zaczął nadawać Sundance Channel własnie z takimi produkcjami …


Drogi czytelniku, nasza strona internetowa korzysta z plików cookies
Więcej informacji na ten temat znajdziesz tutaj.

Prawa autorskie © 2010-2014 NEWSFix Magazine.
Wszelkie prawa zastrzeżone.

Powrót do góry